TERROIR I PODRÓŻE
Szampan – winogrona, terroir i jak się tam dostać z Paryża
Trzy winogrona kryjące się za niemal każdą butelką, zbocza wzgórz, które nadają im charakter, oraz to, jak szybko – i jak łatwo – można do nich dotrzeć z centrum Paryża.
Zobacz wycieczki do Szampanii na GetYourGuide ↗Trzy winogrona, nieskończone kombinacje
Niemal cały szampan powstaje z zaledwie trzech odmian winorośli: Chardonnay, białego szczepu cenionego za finezję i kwasowość; Pinot Noir, czarnego szczepu, który nadaje strukturę i ciało, mimo że jego sok jest szybko oddzielany od skórek, aby wino pozostało blade; oraz Meunier, często nazywanego Pinot Meunier, bardziej odpornego czarnego szczepu, cenionego za owocowość i niezawodność w chłodniejszych, narażonych na przymrozki lokalizacjach. Kilka starszych odmian – Pinot Blanc, Pinot Gris, Arbane i Petit Meslier – jest wciąż prawnie dozwolonych i okazjonalnie używanych, ale obecnie stanowią one znikomy ułamek nasadzeń. Niemal każdy szampan, jaki spróbujesz – od największego domu po najmniejszego producenta – to jakaś mieszanka lub pojedyncza ekspresja tych trzech głównych szczepów.
Trzy główne szczepy winogron w Szampanii
| Winogrono | Kolor | Zazwyczaj wnosi wkład |
|---|---|---|
| Chardonnay | Biały | Finezja, kwasowość, potencjał starzenia |
| Pinot Noir | Czarny | Struktura, treść, głębia |
| Meunier | Czarny | Owocowość, niezawodność w chłodniejszych miejscach |
Montagne de Reims: struktura i Pinot Noir
Na południe od Reims, Montagne de Reims to zalesiony płaskowyż otoczony winnicami, którego chłodniejsze, często północne stoki szczególnie sprzyjają uprawie Pinot Noir – odmianie, która doskonale się tu sprawdza, nadając wielu kupażom domów szampańskich strukturę i głębię. Kilka tutejszych wiosek może poszczycić się statusem grand cru, najwyższym szczeblem w klasyfikacji winnic Szampanii, co odzwierciedla niezmiennie wysoko cenione owoce od pokoleń. Wizyty w winnicach w tej części regionu koncentrują się przede wszystkim na strukturze i blendowaniu – na tym, jak odrobina Pinot Noir z Montagne de Reims potrafi zakotwiczyć wino zbudowane głównie z lżejszych, bardziej delikatnych komponentów pochodzących z innych zakątków Szampanii.
Białe Wybrzeże (Côte des Blancs): serce Chardonnay
Na południowy wschód od Épernay, Côte des Blancs to twierdza regionu, jeśli chodzi o Chardonnay – jej kredowe zbocza są domem dla wsi z apelacją grand cru, takich jak Cramant, Avize i Le Mesnil-sur-Oger, które często widnieją na etykietach najlepszych blanc de blancs. Kreda zalega tu wyjątkowo płytko pod powierzchnią, a wielu producentów i domów szampańskich twierdzi, że to właśnie ten bezpośredni kontakt nadaje Chardonnay z Côte des Blancs jego charakterystyczną mineralność i precyzję. To krajobraz spokojniejszy i bardziej skupiony niż Montagne de Reims – rzędy winorośli schodzą ku dolinie, jest mniej okazałych rezydencji, a więcej małych gospodarstw, które często pozostają w tych samych rodzinach od pokoleń.
Blanc de blancs, blanc de noirs i rosé
Większość szampanów to kupaż wszystkich trzech szczepów, ale niektóre z najciekawszych butelek takie nie są: blanc de blancs powstaje wyłącznie z Chardonnay, jest zwykle lżejszy i bardziej cytrusowy; blanc de noirs pochodzi w całości z czarnych winogron — Pinot Noir, Meunier lub obu — tłoczonych ostrożnie, by pozostały blade mimo ciemnych skórek, i bywa bogatszy oraz pełniejszy. Szampan rosé z kolei najczęściej uzyskuje kolor przez domieszkę niewielkiej ilości czerwonego wina niemusującego — to metoda charakterystyczna dla regionu — lub, rzadziej, przez krótki kontakt ze skórkami. Degustacja wszystkich trzech obok siebie to jeden z najprostszych sposobów, by poczuć, co naprawdę wnoszą szczepy i technika.
Dojazd: około 45 minut pociągiem
Reims leży niezwykle blisko centrum Paryża — szybki pociąg TGV z Gare de l’Est dociera do Reims w około 45 minut, co czyni je jednym z najszybciej osiągalnych dużych regionów winiarskich we Francji. Épernay jest nieco dalej i gorzej skomunikowane TGV, dlatego wielu niezależnych podróżnych zatrzymuje się w Reims i kontynuuje podróż taksówką lub lokalnym autobusem. Podróż pociągiem na własną rękę bez problemu dowiezie Cię do miast, ale rezerwacja wizyt w piwnicach i degustacji w konkretnych domach szampańskich zwykle wymaga wcześniejszego planowania i bywa trudniejsza do skompletowania bez lokalnej wiedzy — to główny powód, dla którego większość turystów wybiera zorganizowaną wycieczkę jednodniową, która obejmuje pociągi, transfery i rezerwacje w domach jako jeden pakiet.