ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ
Τα Υπόγεια Κελάρια της Καμπανίας: Crayères και UNESCO
Χιλιόμετρα γαλλο-ρωμαϊκών λατομείων κιμωλίας κάτω από τη Ρεμς και το Επερναί, μετατρεμμένα σε χώρους παλαίωσης κρασιού, και η εγγραφή του 2015 στον κατάλογο της UNESCO που αναγνωρίζει ολόκληρο το τοπίο.
Δες εκδρομές στην Καμπανία στο GetYourGuide ↗Τι είναι στην πραγματικότητα μια κραιέρ
Η κραιέρ είναι ένα λατομείο κιμωλίας — αρχικά δεν ανοίχτηκε για κρασί, αλλά για οικοδομικά υλικά, καθώς από τη γαλλορωμαϊκή εποχή μέχρι και τον Μεσαίωνα εξορυσσόταν πέτρα για την ανέγερση του καθεδρικού της Ρεμς και των αρχοντικών της πόλης. Όταν εξαντλούνταν η κιμωλία, οι κοιλότητες που έμεναν πίσω σχημάτιζαν βαθιά, καμπανοειδή ή διαδρόμου τύπου κενά κάτω από την πόλη και τα περίχωρά της. Από τον 19ο αιώνα, οι οίκοι σαμπάνιας άρχισαν να υιοθετούν αυτά τα υπάρχοντα λατομεία ως υπόγεια κελάρια, καθώς προσέφεραν ακριβώς τις συνθήκες που χρειάζεται η σαμπάνια για να ωριμάσει άριστα — αντί να σκάβουν νέες σήραγγες αποκλειστικά για την αποθήκευση κρασιού. Πολλές από τις κραιέρ κάτω από τη Ρεμς σήμερα είναι, υπό αυτή την έννοια, δανεικοί χώροι — αιώνων ιστορίας προτού το πρώτο μπουκάλι σαμπάνιας τοποθετηθεί ποτέ μέσα τους.
Γιατί η κιμωλία είναι το ιδανικό υλικό για τα κελάρια
Η κιμωλία αποδεικνύεται σχεδόν ιδανική για την παλαίωση της σαμπάνιας: διατηρεί σταθερή θερμοκρασία περίπου 10–12°C όλο τον χρόνο, κρατά την υγρασία αρκετά υψηλή ώστε να μην ξεραίνονται οι φελλοί, και είναι αρκετά πορώδης ώστε να «αναπνέει» απαλά χωρίς να αφήνει να εισχωρήσουν φως ή δονήσεις. Αυτές οι συνθήκες έχουν σημασία, γιατί η σαμπάνια μπορεί να παραμείνει για χρόνια, ακόμη και δεκαετίες, πάνω στις οινολάσπες της πριν κυκλοφορήσει — οποιαδήποτε διακύμανση θερμοκρασίας ή υγρασίας σε αυτό το διάστημα θα φανεί στο τελικό κρασί. Η ίδια κιμωλία που χαρίζει στους αμπελώνες από πάνω το χαρακτηριστικό, καλά στραγγιζόμενο έδαφός τους, λίγα μέτρα βαθύτερα κάνει ένα εξίσου σημαντικό έργο υπόγεια — γι' αυτό και τα κελάρια με τις πλαγιές αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο τοπίο και όχι ως ξεχωριστά αξιοθέατα.
Μερικά από τα πιο θρυλικά κελάρια
Αρκετά σπίτια διαθέτουν κρηπίδες (crayères) που αξίζει να γνωρίζει κανείς με το όνομά τους: της Ruinart, κάτω από το πρώην Αββαείο του Αγίου Νικασίου στη Ρεμς, συγκαταλέγονται μεταξύ των παλαιότερων και βαθύτερων, με ορισμένα τμήματα να θεωρείται ότι χρονολογούνται από τη γαλλορωμαϊκή εποχή· της Pommery φημίζονται για τα έργα τέχνης σκαλισμένα στην κιμωλία από έναν παλαιό ιδιοκτήτη και για μια σπειροειδή σκάλα που λέγεται ότι κατεβαίνει πάνω από εκατό σκαλοπάτια· και της Taittinger καταλαμβάνουν υπόγεια που συνδέονται με τον ίδιο χώρο του αββαείου. Στην Επερναί, οι Moët & Chandon και Mercier διατηρούν μερικά από τα μακρύτερα δίκτυα υπογείων της περιοχής, τα οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, εκτείνονται σε πολλά χιλιόμετρα κάτω από τη Λεωφόρο της Σαμπάνιας. Τα ακριβή νούμερα διαφέρουν μεταξύ των πηγών και οι οίκοι τείνουν να στρογγυλεύουν γενναιόδωρα, αλλά η κλίμακα σε κάθε περίπτωση είναι πραγματικά τεράστια.
Η καταχώριση της UNESCO το 2015
Το 2015, η UNESCO ενέγραψε τους «Λόφους, Οίκους και Υπόγεια Κελάρια της Καμπανίας» ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς — όχι ένα μεμονωμένο κτίριο ή κελάρι, αλλά ένα ολόκληρο πολιτιστικό τοπίο: τους αμπελώνες στους λόφους, τη ιστορική Λεωφόρο της Καμπανίας και το δίκτυο των κελαριών και των κρητιδικών θαλάμων κάτω από τη Ρεμς και το Επερναί. Η εγγραφή αναγνωρίζει την παραγωγή σαμπάνιας ως ένα πλήρες, αιωνόβιο σύστημα και όχι απλώς ως ένα προϊόν, συνδέοντας τα αμπέλια στην επιφάνεια με τα λατομεία κιμωλίας στα βάθη. Είναι επίσης ένα χρήσιμο πρίσμα για την επίσκεψή σας — τα κελάρια, η λεωφόρος και οι αμπελώνες αποτελούν στην πραγματικότητα μία συνεχή ιστορία, και μια μέρα που σας δείχνει μόνο ένα κομμάτι χάνει το πώς συνδέονται όλα μεταξύ τους.
Επίσκεψη στα κελάρια: πώς είναι στην πραγματικότητα
Στα υπόγεια, η ατμόσφαιρα είναι δροσερή — πραγματικά δροσερή, ακόμα και ένα ζεστό απόγευμα — σκοτεινή και συχνά εκπληκτικά ευρύχωρη, με διαδρόμους γεμάτους ράφια και μπουκάλια που απλώνονται πιο μακριά από ό,τι υποδηλώνουν οι φωτισμένες περιοχές. Οι περισσότερες ξεναγήσεις περιλαμβάνουν κάποιο περπάτημα και μια σκάλα προς τα κάτω και πίσω επάνω, οπότε δεν είναι η πιο εύκολη στάση για όσους έχουν κινητικά προβλήματα, ενώ ένα ελαφρύ στρώμα ρούχων αξίζει να έχετε ακόμα και το καλοκαίρι. Ο ρυθμός είναι συνήθως χαλαρός: οι ξεναγοί τείνουν να αφήνουν τον ίδιο τον χώρο να μιλήσει από μόνος του πριν από τη γευσιγνωσία στο τέλος, η οποία μετά από είκοσι λεπτά μέσα στην κιμωλία μοιάζει πραγματικά κερδισμένη.